حریم شهرها؛ قلمرویی با چند قانون و چند متولی
نبض نیوز: تکمیل مترو اصفهان ـ بهارستان حالا بیش از آنکه به پیشرفت عملیات اجرایی وابسته باشد، به نحوه تأمین منابع مالی گره خورده است. برای ادامه بخش‌های باقی‌مانده این پروژه حدود ۳ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است و شرکت عمران شهرهای جدید اعلام کرده تأمین این منابع از یک مسیر دنبال نخواهد شد. مولدسازی دارایی‌ها، ظرفیت بودجه، مشارکت بانک‌ها و استفاده از منابع شرکت عمران، مجموعه مسیرهایی است که برای رساندن پروژه به مرحله تکمیل در نظر گرفته شده است.
به گزارش نبض نیوز به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی؛ در نشست بررسی آخرین وضعیت مترو اصفهان ـ بهارستان، شهرام ملکی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید، از برنامه‌ریزی برای تأمین ۶۰ هزار میلیارد ریال منابع مورد نیاز پروژه خبر داد. براساس این برنامه، نیمی از این رقم، معادل ۳۰ هزار میلیارد ریال، قرار است از محل مولدسازی و ایجاد ارزش افزوده در املاک و دارایی‌های شرکت عمران تأمین شود و ۳۰ هزار میلیارد ریال دیگر از ظرفیت‌های بودجه‌ای و مشارکت نظام بانکی به دست آید.
این تقسیم منابع در شرایطی مطرح شده که پروژه برای تکمیل بخش‌های باقی‌مانده خود به حدود ۳ هزار میلیارد تومان نیاز دارد. تکمیل روسازی، احداث و تکمیل سه ایستگاه در محدوده اصفهان، اجرای سیستم سیگنالینگ و تأمین برق از مهم‌ترین بخش‌هایی هستند که برای ادامه مسیر باید تأمین مالی شوند. بنابراین رقم اعلام‌شده برای تأمین منابع، قرار است مجموعه‌ای از هزینه‌های باقی‌مانده پروژه را پوشش دهد و صرفاً به یک بخش اجرایی محدود نیست.
بانک‌ها وارد تأمین مالی می‌شوند
یکی از مسیرهایی که در نشست اصفهان مورد توجه قرار گرفته، استفاده از ظرفیت بانک‌های استان است. براساس اعلام مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید، بانک‌های استان برای مشارکت در تأمین منابع پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند و قرار است هر بانک مشارکت‌کننده تا سقف ۵۰۰ میلیارد تومان در تأمین مالی مترو اصفهان ـ بهارستان مشارکت داشته باشد.
این مدل، سهم مهمی از منابع مورد نیاز پروژه را می‌تواند پوشش دهد؛ البته به شرط آنکه فرآیند پذیرش تعهد بانک‌ها و ابلاغ اعتبار از سوی وزارت راه و شهرسازی طبق برنامه پیش برود. شرکت عمران شهرهای جدید اعلام کرده همزمان با پذیرش تعهد بانک‌ها، ابلاغ اعتبار وزارت راه نیز دنبال خواهد شد.
ورود بانک‌ها به تأمین مالی پروژه‌های حمل‌ونقل ریلی، در شرایطی اهمیت پیدا می‌کند که پروژه‌های زیرساختی معمولاً با فاصله زمانی میان نیاز مالی و تخصیص اعتبارات مواجه هستند. در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت نظام بانکی می‌تواند مسیر تأمین منابع را متنوع کند؛ هرچند میزان تحقق منابع به سازوکار تضمین دولت و نحوه عملیاتی شدن تعهدات مالی وابسته خواهد بود.
بخشی از منابع از دارایی‌های شرکت عمران
مسیر دیگر تأمین مالی، استفاده از دارایی‌های شرکت عمران شهرهای جدید است. قرار است ۳۰ هزار میلیارد ریال از منابع مورد نیاز از طریق مولدسازی و ایجاد ارزش افزوده در املاک و دارایی‌های این شرکت تأمین شود.
این بخش از برنامه تأمین مالی، مترو اصفهان ـ بهارستان را به یکی از نمونه‌های استفاده از دارایی‌های ملکی برای پیشبرد یک پروژه زیرساختی تبدیل می‌کند. در این مدل، دارایی‌هایی که در اختیار شرکت عمران قرار دارد، باید به منبعی برای تأمین هزینه‌های پروژه تبدیل شود. میزان موفقیت این مسیر نیز به امکان بالفعل کردن ارزش این دارایی‌ها و سرعت اجرای فرآیندهای مولدسازی بستگی دارد.
در کنار این دو مسیر، اعتبار پروژه در لایحه بودجه نیز پیگیری خواهد شد. وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده برای تأمین منابع مورد نیاز، همکاری سازمان برنامه و بودجه، استانداری اصفهان و مجمع نمایندگان استان دنبال می‌شود. به این ترتیب، مدل مالی پروژه بر ترکیبی از منابع ملکی، بانکی و بودجه‌ای استوار شده است.
پروژه در مرحله تکمیل بخش‌های کلیدی
مترو اصفهان ـ بهارستان از پروژه‌های ریلی مهم استان اصفهان است که تکمیل آن می‌تواند ارتباط حمل‌ونقلی میان بهارستان و اصفهان را تقویت کند. اما اهمیت پروژه به‌تنهایی مسئله تأمین مالی را حل نمی‌کند. بخش‌های باقی‌مانده، به‌ویژه روسازی، ایستگاه‌ها، سیگنالینگ و برق‌رسانی، نیازمند منابعی هستند که باید به‌موقع در اختیار پروژه قرار بگیرند.
به همین دلیل، تفاوت مهم برنامه جدید با یک تخصیص اعتبار معمول، تلاش برای فعال کردن چند منبع به‌طور همزمان است. شرکت عمران شهرهای جدید اعلام کرده نمی‌توان منابع مورد نیاز را صرفاً از یک مسیر تأمین کرد و به همین دلیل، همزمانی چند ابزار مالی در دستور کار قرار گرفته است.
از سوی دیگر، رقم ۶۰ هزار میلیارد ریالی که برای تأمین مالی اعلام شده، در کنار نیاز ۳ هزار میلیارد تومانی پروژه، نشان می‌دهد برنامه تأمین منابع باید فراتر از یک تزریق مالی مقطعی دیده شود. بخشی از منابع برای تکمیل عملیات باقی‌مانده و بخشی برای پوشش هزینه‌های مرتبط با ادامه پروژه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
اکنون نقطه تعیین‌کننده برای مترو اصفهان ـ بهارستان، تبدیل این برنامه مالی به منابع قابل استفاده در پروژه است. تعهد بانک‌ها، ابلاغ اعتبار وزارت راه، پیشبرد مولدسازی دارایی‌ها و قرار گرفتن اعتبار پروژه در لایحه بودجه، چهار مسیری هستند که باید همزمان پیش بروند. نتیجه این فرآیند مشخص خواهد کرد که پروژه چه زمانی می‌تواند از مرحله تأمین مالی عبور کند و عملیات تکمیل بخش‌های باقی‌مانده با سرعت بیشتری ادامه یابد.
دیدگاهتان را بنویسید