کف واقعی هزینه ساخت در تهران زیر ۵۰ میلیون تومان نیست
به گزارش نبض نیوز؛ علی زهره وند سردبیر نبض نیوز در مطلبی نوشت:
تولد در آغوش دولت
هر نهادی بخشی از ویژگی های خود را از شرایط تولدش به ارث می برد. انجمن های استانی انبوه سازان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این انجمن ها که نماد آنها انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان استان تهران است در دوره ای رشد کردند که دولت بزرگ ترین بازیگر بازار مسکن بود. زمین رایگان، تسهیلات بانکی گسترده و پروژه های عظیم دولتی، به ویژه در دوران مسکن مهر، فضای فعالیت انبوه سازان را شکل داد. در چنین مدلی، بخش خصوصی بیش از آنکه توسعه گر باشد، مجری و پیمانکار پروژه های دولتی بود. همین نقطه آغاز، مهم ترین اثر خود را بر هویت انجمن انبوه سازان گذاشت؛ هویتی که هنوز نیز آثار آن دیده می شود.
از توسعه گر تا پیمانکار
توسعه گر، سرمایه جذب می کند، ریسک می پذیرد، بازار را تحلیل می کند و فرصت اقتصادی خلق می کند. اما پیمانکار منتظر تعریف پروژه و تأمین منابع از سوی کارفرما می ماند. مسکن مهر اگرچه برای بسیاری از شرکت ها فرصت فعالیت ایجاد کرد، اما در عمل زمینه شکل گیری نسل قدرتمندی از توسعه گران را فراهم نکرد و به نوعی فرصت سوزی از طرف دولت رخ داد. در واقع بخش قابل توجهی از فعالان این حوزه به جای ایفای نقش توسعه گری، در قالب پیمانکار دولت تعریف شدند. نتیجه آن بود که انجمن انبوه سازان نیز به تدریج بیشتر با نقش پیمانکاری شناخته شد تا توسعه گری.
میراث سنگین مسکن مهر
بسیاری از پروژه های مسکن مهر با مشکلاتی مواجه شدند که بخش عمده آنها از جمله تأخیر در پرداخت تعهدات دولتی، کمبود زیرساخت های شهری، خدمات عمومی و حمل و نقل، خارج از اختیار سازندگان بود. اما افکار عمومی معمولاً میان سیاست گذار، کارفرما و مجری تفکیک قائل نمی شود. در نتیجه، بخشی از تصویری که امروز از انبوه سازان در ذهن جامعه وجود دارد، همچنان با پروژه های متوسط یا کم کیفیت مسکن مهر گره خورده است؛ تصویری که با جایگاه واقعی توسعه گری فاصله دارد.
چشم به دست دولت
شاید مهمترین پیامد آن دوره، شکل گیری نوعی وابستگی ذهنی به دولت باشد. هنوز بخش مهمی از مطالبات صنعت حول واگذاری زمین، تسهیلات بانکی، مشوق های دولتی و پروژه های حاکمیتی شکل می گیرد. گویی دولت همچنان کار فرمای اصلی بازار مسکن تلقی می شود. در حالی که توسعه گری از جایی آغاز می شود که بخش خصوصی خود به خالق فرصت تبدیل شود، نه منتظر فرصت.
تحلیل محتوای نظرات مدیران انجمن
مرور و تحلیل محتوای مصاحبه ها و اظهار نظر های منتشر شده از مدیران و چهره های شاخص کانون و انجمن انبوه سازان در سال های اخیر نشان می دهد که پر تکرار ترین واژگان و مفاهیم مورد استفاده آنان عمدتاً شامل «تسهیلات بانکی»، «وام ساخت»، «نهضت ملی مسکن»، «زمین دولتی»، «حمایت دولت»، «قیمت مصالح»، «مجوز ها» و «موانع تولید» شکل گرفته است.
این فراوانی واژگان، صرف نظر از درستی یا نادرستی مطالبات مطرح شده، بیانگر آن است که بخش مهمی از ادبیات رایج انجمن همچنان در چارچوب تعامل با دولت به عنوان کارفرما، تأمین کننده منابع یا سیاست گذار تعریف می شود. به عبارت دیگر، ذهنیت غالب بیش از آنکه بر توسعه گری، سرمایه گذاری، خلق ارزش، باز آفرینی شهری و توسعه محله محور استوار باشد، بر رفع موانع ساخت و افزایش ظرفیت اجرای پروژه های ساختمانی متمرکز است.
در چنین شرایطی، حرکت از «انبوه سازی» به «توسعه گری» صرفاً یک تغییر عنوان یا برند سازمانی نیست، بلکه مستلزم تغییر در ادبیات، مفاهیم و چارچوب فکری است. زمانی می توان از شکل گیری رویکرد توسعه گرانه سخن گفت که واژگانی همچون «سرمایه گذاری شهری»، «ارزش آفرینی»، «توسعه یکپارچه»، «باز آفرینی»، «کیفیت زندگی»، «اقتصاد شهر» و «توسعه پایدار» به تدریج جایگاه پر رنگ تری در گفتمان انجمن پیدا کنند. نخستین نشانه تغییر پارادایم در هر نهاد، نه در پروژه ها بلکه در زبان آن نهاد آشکار می شود.
زمان بازنویسی هویت
امروز کشور بیش از هر زمان دیگری نه صرفاً سازنده بلکه به توسعه گر نیاز دارد. باز آفرینی شهری، نوسازی بافت های فرسوده، تأمین مالی نوین، مشارکت عمومی و خصوصی و توسعه شهرهای آینده، مسائلی هستند که با منطق پیمانکاری حل نمی شوند. شاید مهمترین پرسش پیش روی انجمن انبوه سازان این باشد که آیا می خواهد همچنان میراث دار دوران مسکن مهر باقی بماند یا هویت جدیدی برای خود تعریف کند؟ مسئله اصلی نه انتخابات است، نه ترکیب هیأت مدیره و نه حتی اساسنامه، مسئله این است که انجمن بتواند از «پیمانکار دولت» به «معمار توسعه» تبدیل شود. آینده این تشکل دقیقاً در همین نقطه رقم خواهد خورد.
دیدگاهتان را بنویسید